Pireco Gezonde Groei

Insect van de maand november, slak

Bij overlast van slakken bestrijden of niet?
01-11-2019

Slakken zijn geen insecten, maar vanwege de problemen die ze veroorzaken willen we toch graag aandacht aan ze besteden. Slakken behoren tot de weekdieren en zijn op verschillende manieren in te delen. Wij zullen ons beperken tot de naaktslakken. Een algemene term die de lading niet dekt maar wel aangeeft met welke slakken de meeste telers problemen hebben. Onder slakken vinden we aaseters, planteneters, afvaleters en zelfs op prooien jagende eters.

De naaktslak

Naaktslakken zijn slakken zonder zichtbaar huisje, sommige soorten hebben een interne schil. Waar huisjesslakken afhankelijk zijn van een calciumrijke omgeving is dat bij naaktslakken niet het geval. Door het ontbreken van een beschermend huisje proberen ze in hun gedrag zoveel mogelijk vocht vast te houden. Ook proberen ze waterverlies te beperken door hun ademhalingsporie slechts periodiek te openen.

Slakken produceren slijm waarmee ze zich aan het oppervlak kunnen hechten en het biedt enige bescherming tegen slijtage. Slijm kan ook chemische eigenschappen bevatten die functioneren als verdediging tegen predatie.

Voortplanting

De meeste slakken zijn hermafrodiet, dat betekent dat ze zowel mannelijke als vrouwelijke geslachtsorganen bezitten. Zo kan, althans bij sommige soorten één enkel individu een andere slak bevruchten, door een andere slak bevrucht worden en zelfs zichzelf bevruchten. Dat maakt slakken bijzonder succesvol als indringers, omdat zelfs één enkel individu door zelfbevruchting een nieuwe populatie kan starten.

De ontwikkelingstijd van slakken varieert afhankelijk van de weersomstandigheden en de soort, meestal zijn er enkele maanden nodig voordat de slak volgroeid is. Slakken ontwikkelen en planten zich sneller voort onder warme omstandigheden maar bereiken een grotere omvang en produceren uiteindelijk hetzelfde aantal of meer eieren onder koelere omstandigheden.

Naaktslak

De voeding van de slak is vaak een afspiegeling van wat er beschikbaar is en van hun aangeboren en aangeleerde voorkeuren

Dieet naaktslak

Slakken hebben de neiging omnivoor (alleseters) te zijn. Veel slakken voeden zich met schimmels, ontbindende vegetatie en aarde, evenals met levend plantenweefsel. De voeding van de slak is vaak een afspiegeling van wat er beschikbaar is en van hun aangeboren en aangeleerde voorkeuren. Sommige slakken gedijen goed in een verstoorde omgeving die verband houden met menselijke activiteiten, waardoor ze het potentieel hebben om plagen in de landbouw- of in sierplanten te worden.

Lastig op te sporen

Hun nachtelijke gewoontes en hun vermogen om zich in de bodem te nestelen maken het moeilijk om ze op te sporen. Hun mond bevat een krassende structuur die een radula wordt genoemd, die tandvormige kenmerken heeft, maar deze zijn inwendig en over het algemeen niet zichtbaar. Jonge slakken kunnen zich alleen aan het oppervlak van de vegetatie voeden, maar grotere slakken verwijderen hele delen van het gebladerte, waardoor onregelmatige gaten in het gebladerte, bloemen en ander zacht plantenweefsel achterblijven.

Natuurlijke vijanden

Welke natuurlijke vijanden hebben slakken? Sommige vogels, vooral eenden, voeden zich met slakken. Mollen en spitsmuizen zullen zich ook voeden met slakken. Net zoals glimwormen, een familie binnen de kevers waarvan de larven voornamelijk ongewervelden zoals naaktslakken eten. In de Benelux komen drie soorten glimwormen voor:

  • Grote glimworm of gewone glimworm (Lampyris noctiluca)
  • Kleine glimworm of het vuurvliegje (Lamprohiza splendidula) en de
  • Kortschildglimworm (Phosphaenus hemipterus).

Ook sommige parasitaire vliegen (Diptera, vooral moerasvliegen, uit de familie Sciomyzidae). Deze slakkendoders (Sciomyzidae) zijn een familie uit de orde van de tweevleugeligen (Diptera), in Nederland komen zo’n 58 soorten voor. Ook van de larven van de bochelvliegen is bekend dat ze slakken eten. De grote aardslak is een echte alleseter, hij pakt wat voorhanden is, niet alleen planten maar ook andere naaktslakken. Dat plaatst de teler vaak voor een dilemma, bestrijden of niet?

Overlast van slakken? Neem contact met ons op.

Vraatschade door slakken
Schrijf u nu in voor de Pireco Kennis Update
Regelmatig versturen wij onze Kennisupdate. Deze staat vol met actuele informatie, proeven en ervaringen. Wilt u hiervan op de hoogte gehouden worden? Schrijf u dan nu in!
We respect your privacy.