Pireco Gezonde Groei

Marco van Gurp aan het woord over bodemgezondheid (Deel 2)

Bodemgezondheid vanuit het perspectief van verhoudingen, door Marco van Gurp bodemspecialist bij Soil Services
31-03-2020

In deel 2 van deze trilogie “Bodemgezondheid vanuit het perspectief van verhoudingen” het waarom en de relatie naar de belangrijkste sleutelrol in de bodem; de biologie.

Deel 1 gemist? Klik hier

Ecologie gaat vooraf aan economie

“Om een succesvolle boer te worden moet men eerst de bodem leren kennen” (Socrates in Oeconomicus van Xenophon, 400 v.C.). Met andere woorden de ecologie gaat vooraf aan de economie.

Ecologie is de wetenschap die de betrekkingen tussen de organismen en hun omgeving bestudeert. Economie is de wetenschap die het menselijk streven naar welvaart tot voorwerp heeft. (Betekenissen volgens de Dikke van Dale).

Al sinds mensenheugenis is economie het gevolg van ecologie. Economisch rijke gebieden ontstonden daar waar de omstandigheden gunstig waren vanwege de ligging of de grondsoort. Waar de ecologie dusdanig was dat er goede groeivoorwaarden aanwezig waren. Niet voor niets was een veel gehoorde uitspraak vroeger “arme gronden, arme boeren; rijke gronden, rijke boeren”.

Met de kennis van vandaag zijn we in staat om onze gronden te leren kennen en dusdanig te optimaliseren, dat we arme gronden kunnen verrijken door daar de bodemsamenstelling te optimaliseren. Daarvoor is het dus nodig om de bodem te onderzoeken en die zo te leren kennen. Willen we streven naar welvaart dan moeten omstandigheden optimaal zijn om deze ontwikkeling te laten slagen. De ecologie, die voortkomt vanuit de verhouding tussen organismen en de omgeving moet op orde zijn waardoor het mogelijk wordt het streven te verkrijgen. Zoals Socrates aangaf in zijn werk is dát de essentie van het boer zijn.

Marco van Gurp

Arme gronden kunnen we verrijken door daar de bodemsamenstelling te optimaliseren

Hoe herstel je de water / luchthuishouding?

Herstel begint bij herkennen. Met name van de verhoudingen in de bodem. Door te meten worden verhoudingen duidelijk en kan de water/lucht verhouding worden beïnvloedt. Dit heeft effect op processen die zich in de bodem afspelen, niet in het minst op het herstel van de weerbaarheid van de bodem. Belangrijk in dit verband is de calcium/magnesium verhouding. Alleen een correct uitgevoerde bodemanalyse verschaft duidelijkheid. De beproefde Kinsey-Albrecht methode is de enige die vanuit deze verhoudingen werkt. Afb. 1: het gevolg van het herstel van verhoudingen. Afb. 2: de oorspronkelijke situatie (Afb. 3 beide nogmaals een jaar later).

Het gevolg van de juiste verhoudingen

De adviezen volgend op de bodemanalyse laten al jaren, ook in onafhankelijk onderzoek, zien dat de bodemweerbaarheid verbetert. Dankzij deze aanpak krijgen gewassen minder groeiproblemen en zijn minder snel vatbaar voor ziekten en plagen. Plant pathogene organismen ontdekken ineens dat er in de bodem en rondom de plantenwortel een afweer ontstaat bestaande uit micro-organismen die de plant beschermen tegen aanvallen van ziekteverwekkers.

Dankzij het herstel van de verhoudingen neemt ook het waterbergend en water leverend vermogen van de bodem toe. De waterhuishouding van de bodem wordt dus beter en gewassen reageren hier dankbaar op. Het gevolg van de juiste verhoudingen is, dat de kostprijs voor de teelt afneemt en de opbrengsten minimaal gelijk blijven en kwalitatief beter zijn.

Wanneer de verhoudingen in de bodem verbeteren, dus de calcium/magnesium verhouding en daardoor de water lucht verhouding, heeft dit ook gevolg voor de schimmel/bacterie verhouding. Het betekent dat de bodem gaat functioneren als het complexe levende organisme dat deze eigenlijk is. Om die reden is het dan ook noodzakelijk te kiezen voor producten die geen afbreuk doen aan de omstandigheden in de bodem. Dit geldt voor de toepassing van gewasbeschermingsmiddelen, als mede voor de toepassing van toegevoegde meststoffen.

Effect op bodembiologie

Herstelde verhoudingen (structuur) resulteren in een verbeterde bodembiologie. Wanneer lucht en water in een optimale verhouding in de bodem aanwezig zijn, dan worden gewenste biologie gestimuleerd en ziekteverwekkers afgeremd. Zo is het mogelijk om de schimmel bacterie verhouding te herstellen (afb. 4).

Deze verhouding bepaalt naast weerbaarheid ook de beschikbaarheid van nutriënten en de opbouw van humus in de bodem. We spreken bewust niet van organische stof omdat dit het container begrip voor alle koolstof in de bodem is. Humus is het actieve deel ván de organische stof en daarmee één van de belangrijkste pilaren voor bodemvruchtbaarheid zoals ook blijkt uit de term: klei humus complex.

Klik hier voor deel 3 van de triologie.

Schrijf u nu in voor de Pireco Kennis Update
Regelmatig versturen wij onze Kennisupdate. Deze staat vol met actuele informatie, proeven en ervaringen. Wilt u hiervan op de hoogte gehouden worden? Schrijf u dan nu in!
We respect your privacy.