Pireco Gezonde Groei

Insect van de maand juni, wintervlinder

Eikenbomen vol met de rups van de wintervlinder
04-06-2020

De eik, grote majestueuze boom in het Nederlandse landschap waaronder je makkelijk kunt schuilen voor een bui regen, althans dat zou je verwachten. De werkelijkheid is hier en daar anders, 'op sommige plaatsen lijkt het herfst in de lente'. Sommige bomen zijn compleet kaalgevreten. Ook kun je niet door het bos lopen zonder een paar rupsen in je haar en op je kleding te krijgen. Als je stil staat hoor je zelfs de rupsen vreten. Ook de vele vogels zijn opvallend. Spreeuwen, koolmezen en anderen vliegen af en aan om zich te goed te doen aan deze rijk gevulde tafel. Waar hebben we mee te maken?

De wintervlinder

De hierboven omschreven rupsen zijn van de wintervlinder. Naast de wintervlinder zijn er meer dan 400 soorten insecten die op zomer- en wintereiken kunnen voorkomen. Sommige maken gallen zoals de galwesp en de galmug. Anderen vreten aan het blad zoals de meikever bijvoorbeeld die je nu ook onder eikenbomen vindt en dan dus de wintervlinders. De wintervlinder behoort tot de familie van de spanners. Tere vlinders met grote vleugels waarvan er in Nederland en België ongeveer 350 soorten bekend zijn. (Afbeelding 1 rups grote wintervlinder)

Erannis defoliaria, grote wintervlinder (rups)

De rupsen treffen we in de maanden april tot juni

Onderscheidt van andere rupsen

Spanners zijn makkelijk te onderscheiden van andere rupsen door de manier waarop ze zich voortbewegen. Het middendeel van het lichaam wordt tijdens het voortbewegen in een boog omhoog gespannen, hierbij trekt de rups het achtereind van het lichaam tot aan de voorste pootparen op. Vroeger noemde men spanners ook wel landmeters, dit omdat het lijkt alsof hij de afstand aan het afpassen is. Zijn de rupsen schadelijk? In principe niet, de boom loopt na de vraat weer uit, maar het opnieuw aanmaken van blad kost wel veel energie. Denk daarnaast ook aan de droogtestress waar we mee te maken hebben het is voor te stellen dat de eik het momenteel niet makkelijk heeft.

De kleine- en de grote wintervlinder

Als we het over de wintervlinder hebben dan hebben we het over de kleine- en de grote wintervlinder. De kleine wintervlinder is waargenomen op wel 50 verschillende soorten loofbomen en struiken. Opmerkelijk is dat het vrouwtje geen vleugels heeft. Ze kruipen uit de bodem de stam op. De rupsen treffen we in de maanden april tot juni, waarom dan de naam wintervlinder? Dit omdat de vlinders vooral in het late najaar vliegen, dat wil zeggen de mannetjes. (Afbeelding 2 rups kleine wintervlinder)

De reden dat vrouwtjes geen vleugels hebben wordt gezien als een aanpassing aan de late vliegtijd. Vliegen in de herfst als het al kouder is kost meer energie, en waarom zou je die kostbare energie verspillen als de mannen toch wel komen. Het enige wat de vrouwen hoeven te doen is de lucht te bezwangeren met hun parfum, daarna is het stil zitten en afwachten tot de eerste kerel zich meldt.

Meer over de wintervlinder? Neem contact met ons op.

Schrijf u nu in voor de Pireco Kennis Update
Regelmatig versturen wij onze Kennisupdate. Deze staat vol met actuele informatie, proeven en ervaringen. Wilt u hiervan op de hoogte gehouden worden? Schrijf u dan nu in!
We respect your privacy.