Pireco Gezonde Groei

Insect van de maand, bladluis

09-04-2021

Het is weer luizen tijd. Alhoewel er ‘slechts’ 4 a 5000 soorten beschreven zijn (relatief weinig in vergelijking met andere insecten) is de ontwikkelingssnelheid van luizen hoog, vooral in kassen. Daar komt nog bij dat vrouwen geen man nodig hebben om luizen voort te brengen, ze planten zich maagdelijk voort. Bij veel bladluizen worden de mannetjes pas in de herfst geboren op de winterwaardplanten, dan vindt er overigens wel bevruchting plaats.

Voor nu betekent het weer monitoren en de bestrijdingsstrategie bepalen, want met veertig tot honderd nakomelingen per insect kan het snel gaan. Soms wordt het zo druk dat er gevleugelde luizen ontstaan die dan naar andere gewassen vliegen. Maar wat weten we van de levenscyclus van de luis en belangrijker nog hoe vindt de luis zijn weg naar de plant, wat trekt hem aan?

Luis

Levenscyclus van de bladluis

Er is natuurlijk al veel bekend over de levenscyclus van de bladluis. Op internet kun je dan ook prachtige filmpjes vinden waarbij vleugelloze vrouwtjes levende nimfen baren die op hun beurt ook al zwanger kunnen zijn. Ja dat is een ongelijke en in sommige gevallen een verloren strijd. De vrouwtjes worden snel volwassen en planten zich massaal voort, een plaag ligt dan ook op de loer, want bij 20o C is de ontwikkelingsduur ongeveer een week, waarbij ze meteen op zoek gaan naar plantensappen. Omdat de voortplanting ongeslachtelijk is zijn alle jonge bladluizen identiek aan moeder. Als moeder resistent is tegen bepaalde bestrijdingsmiddelen zijn de nakomelingen dat dus ook.

Bladluizen zijn voor de opbouw van hun eigen lichaam op zoek naar eiwitten. Het sap is alleen arm aan eiwitten, het bevat wel veel suikers. Die suikers moeten er weer uit, dat is dan de honingdauw die er voor zorgt dat auto’s en meubilair plakkerig worden. Ook kunnen ze allerlei virussen en toxische stoffen overbrengen. Door het onttrekken van voedingsstoffen zie je ook vaak misvormingen aan de plant. Daar komt bij dat de luis een verbond heeft gesloten met de mier. Jij krijgt mijn suiker en daarvoor bescherm je mij tegen mijn vijanden. Op die manier hebben natuurlijke vijanden wel eens het nakijken. Dan maar eens kijken hoe de luis zijn weg vindt naar een plant.

Kleur en golflengte

Luizen behoren tot de meest bestudeerde insecten. Dat heeft natuurlijk alles te maken met het feit dat ze economisch van groot belang zijn in verband met de ziekten en plagen die ze kunnen veroorzaken. Wat is dan de belangrijkste aantrekkingskracht voor een luis? Kleur!

Luizen nemen kleur waar. Zo heeft de zwarte bonenluis bijvoorbeeld een uitgesproken voorkeur voor een verzadigde gele kleur. Daarom landt hij ook drie keer meer op suikerbiet dan op bijvoorbeeld riet. Deze reactie op kleur is wel soort specifiek. Ook de golflengte die de plant uitzendt speelt een rol. Zo blijkt de melige koolluis en de groene perzikluis een voorkeur te hebben voor bladeren die meer lange golven uitzenden. De verhouding tussen lange golven en korte golven is hoger in de bladeren van suikerbiet dan in de bladeren van kool. Dat betekent dat de koolluis vaker landt op de suikerbiet dan op de kool, opmerkelijk als je bedenkt dat de suikerbiet geen waardplant van de koolluis is. Groei is een dynamisch verschijnsel, zo ook het uitzenden van de verschillende golflengtes. De verhouding tussen die lange en korte golven verandert dan ook in de loop van de tijd met de leeftijd van de plant en de hoeveelheid water die hij bevat.

Kunnen we iets doen om luizendruk te voorkomen? Dat is zeker voor de toekomst een steeds belangrijkere vraag. Er zijn steeds meer aanwijzingen dat bemesting een rol speelt. Aan de andere kant moeten we ook realistisch zijn, ook in de natuur vinden we bladluizen. We kunnen dan ook beter spreken over het beheersen van dan over strijden tegen. Dat laatste keert zich vaak tegen je. Nou ja, het laatste woord zal er nog niet over gezegd zijn, dus wordt vervolgd…

Meer over luizen? Neem contact op met een van onze adviseurs.

Luis in rozen
Schrijf u nu in voor de Pireco Kennis Update
Regelmatig versturen wij onze Kennisupdate. Deze staat vol met actuele informatie, proeven en ervaringen. Wilt u hiervan op de hoogte gehouden worden? Schrijf u dan nu in!
We respect your privacy.